Του Παύλου-Σωκράτη Παυλίδη*
Στο λεκανοπέδιο των Μουριών οι χωρικοί κύριο επάγγελμά τους είχαν τη γεωργία.
Η εργασία στο χωράφι, στην πρώτη της φάση με το όργωμα γινόταν με ζώα στο ζυγό, βόδια ή άλογα και γαϊδούρια. Για την μεταφορά όμως των γεωργών στα χωράφια και όλου του υλικού, χρησίμευαν τα κάρα. Πολλοί ζεύανε βουβάλια στο ζυγό, αργοκίνητα ή και βόδια-δεν έλειπαν και τα άλογα-που σέρνανε το κάρο και κουβαλούσαν τη σοδειά απ’ το χωράφι στις αποθήκες των σπιτιών ή πήγαιναν στο βουνό για ξύλα ή στο νερόμυλο για το άλεσμα του σιταριού. Και τη μεταφορά των καπνών στις καπναποθήκες του Κιλκίς, τα κάρα των Μουριών την έκαναν.
Το κάρο ήταν αποκλειστικά το μόνο μεταφορικό μέσο. Τα αυτοκίνητα σπάνιζαν την εποχή του μεσοπολέμου ή και αργότερα. Τα πρώτα ταξί που εμφανίστηκαν στα χωριά, ήταν αυτά που έφερναν κυρίως τους καπνέμπορους του Κιλκίς. Ολες οι μετακινήσεις γινόταν με κάρο. Κι όταν αρρώσταινε κανείς, έστρωναν το κάρο και πάνω σ’ αυτό μετέφεραν τον άρρωστο στο γιατρό. Αλλά και στις χαρές, στα πανηγύρια, τους αρραβώνες και τους γάμους, το κάρο έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Στα πανηγύρια που γιόρταζαν στα χωριά τον Αγιο της εκκλησίας τους, στόλιζαν το κάρο με καμπυλωτές βέργες, έβαζαν πάνω το λευκό πανί για τον ήλιο, κάθονταν οι πανηγυριστές πάνω στο κάρο και ξεκινούσαν για το πανηγύρι με τραγούδια και χαρούμενες φωνές, να σμίξουν με τους άλλους στο χώρο του πανηγυριού.
Σε μακρινούς αρραβώνες και γάμους, το κάρο τους μετέφερε καλεσμένους και τα προικιά της νύφης. Κι αν το κάρο το σέρνανε άλογα, τότε στόλιζαν με κορδέλες κι ένα σωρό μπλιχλιμπίδια και το κάρο και τα χάμουρα και τα γκέμια και τα άλογα τα ίδια και στήνανε και φλάμπουρο στο κάρο.
Κι έτρεχαν τ’ άλογα σέρνοντας το κάρο με τα κουδουνίσματα και ο οδηγός περήφανος να κάθεται μπροστά με τα γκέμια στα χέρια, κι οι καλεσμένοι και οι δικοί του γάμου ή του αρραβώνα, να τραγουδούν τραγούδια για τη νύφη και το γαμπρό.
Ενα τραγούδι της εποχής που αναφερόταν στο κάρο, άρχιζε ως εξής: “Αραμπάς περνά\σκόνη γίνεται/σηκωσ’ το φουστανάκι σου/να δεις τι γίνεται”.
Κάρο· αθάνατο μεταφορικό μέσο από τα αρχαιότερα χρόνια, κάρο ετεροκίνητο που σ’ έσερναν τα ζώα, πέθανες πια, σε νίκησαν οι μηχανές, οι “ίπποι” στα αυτοκίνητα οχήματα!
*Από το βιβλίο του “Το λεκανοπέδιο των Μουριών”
Τα τρία βιβλία του Παύλου-Σωκράτη Παυλίδη υπάρχουν τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Κιλκίς.