Του Παύλου-Σωκράτη Παυλίδη*

Το χωριό Αγία Παρασκευή βρίσκεται στις υπώρειες του Μπέλλες που κατηφορίζουν στο λεκανοπέδιο των Μουριών.

Ανάμεσα στις οικογένειες που το κατοίκησαν από το Κολέσινο της Στρώμνιτσας, ήταν και η οικογένεια του Σωτήρη Κοζάρη. Αυτού του Κοζάρη απόγονος είναι ο Ιωάννης Ν. Κοζάρης, που κατοικεί στην Αγία Παρασκευή και θυμάται τις ιστορικές αφηγήσεις των προγόνων του:

“Στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα (1890-1900) ο προ-παππούς μου Δημήτριος Κοζάρης ήταν πρόεδρος της εληνικής κοινότητας στο Κολέσινο της Στρώμνιτσας. Στα 1896 η ελληνική κυβέρνηση μέσω του Ελληνα προξένου στη Θεσσαλονίκη Λάμπρου Κορομηλά, προσκάλεσε όλους τους προέδρους των ελληνικών κοινοτήτων της Μακεδονίας-που τότε ήταν σκλαβωμένοι στους Τούρκους- να πάνε να παρακολουθήσουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Πήγαν και φιλοξενήθηκαν ένα μήνα. Πριν γυρίσουν στην Μακεδονία, πήραν οδηγίες από την κυβέρνηση να οργανώσουν αντάρτικες ομάδες για την απελευθέρωσή της. Πράγματι, όταν γρύρισαν, φρόντισαν με δική τους πρωτοβουλία, αλλά και με την βοήθεια του Μητροπολίτη της Στρώμνιτσας και Ελλήνων αξιωματικών του στρατού, να οργανώσουν αντάρτικο.

Στην Στρώμνιτσα ήρθε τάχα για δάσκαλος ο αξιωματικός Τσιρογιάννης, άλλα ο στόχος του ήταν με τους ελληνομακεδόνες της περιοχής να οργανώσει το αντάρτικο, το ίδιο που χρόνια είχαν κάνει και οι Βούλγαροι που κατοικούσαν στην Μακεδονία, με τους περιβόητους Κομιτατζήδες που τρομοκρατούσαν τους Ελληνες και σφάζανε κυρίως παπάδες, δασκάλους, γιατρούς, γενικά τους πιο μορφωμένους από τον ελληνικό πληθυσμό. Το δικός μας αντάρτικο στην περιοχή της Στρώμνιτσας άρχισε μετά το 1904 με τον ήρωα οπλαρχηγό και καπετάνιο Πα­ντελή Παπαϊωάννου από το Κολέσινο, τον περίφημο καπετάν Νικοτσάρα η Γκραικό. Αυτός λοιπόν δημιουργήσε δικό του αντάρτικο σώμα, με 120 παλικάρια.

Εκδικούνταν τους φόνους των κομιτατζήδων Βουλγάρων και φρενάρανε την μανία τους. Οι Ελληνες πήρανε κάποια ανάσα και στερεώθηκε το ηθικό τους.

Παράλο που η δύναμη των Βουλγάρων κομιτατζήδων ξεπερνούσε τους 300, το αντάρτικο του καπετάν Νικοτσάρα με τους 120 την εξουδετέρωνε, χάρη στους Ελληνες αξιωματικούς και στα σύγχρονα περιβόητα γαλλικά όπλα Lempel, που φρόντιζε να τους στέλνει από την Θεσσαλονίκη ο Ελληνας πρόξενος Λάμπρος Κορομηλάς. Τα όπλα αυτά ήσαν επαναληπτικά με τρεις σφαίρες στη θαλάμη και όταν πιάνονταν σε μάχη με τους Βούλγαρους κομιτατζήδες, οι Ελληνες με τη δύναμη πυρός που διέθεταν, έτρεπαν σε φυγή τους αντιπάλους τους.

Τα όπλα που πήραν οι αντάρτες του καπετάν Νικοτσάρα από τον Κορομηλά ήσαν εικοσιπέντε Lempel με πέντε χιλιάδες σφαίρες περίπου. Φρόντισε και έφτασαν ως τη Μητρόπολη, ο Μητροπολίτης Στρωμνίτσης. Το πρόβλημα ήταν πως θα ανέβαιναν επάνω στους αντάρτες. Για το σκοπό αυτό ανέλαβε η γιαγιά μου, η Δήμητρα Κοζάρη, νέα γυναίκα τότε, να τα πάρει από τη Μητρόπολη και να τα ανεβάσει επάνω στα βουνά, στους Ελληνες αντάρτες.

Από το Κολέσινο η γιαγιά μου πήγαινε κάθε μέρα γάλα στο παρθεναγωγείο της Μητρόπολης μέσα σε γκιούμια, φορτωμένα σε δύο μουλάρια. Εκεί της άδειαζαν το γάλα και μες στα γκιούμια έβαζαν τις σφαίρες, αλλά υποχρεωτικά περνούσε από το χωριό Καρακόλ, όπου υπήρχε και αστυνομικό τμήμα των Τούρκων.

Πέρασε λοιπόν μπροστά από το τμήμα, ένας τζανταρμάς-Τούρκος χωροφύλακας-βγήκε μπροστά και της λέει: “Στοπ χανούμ”. Πίσω του δύο τζανταρμάδες κρατούσαν από τις μασχάλες έναν τρίτο, άρρωστο, και ζήτησαν από τη γυναίκα να βάλουν τον άρρωστο επάνω στο μουλάρι να τον πάνε στο χωριό Κολέσινο, το χωριό της γιαγιάς μου, που είχε Ελληνα γιατρό. Τότε η γιαγιά μου δεν έχασε την ψυχραιμία της. Κατέβηκε από το μουλάρι της πρόθυμη, έβαλε τις κάπες στο δεύτερο μουλάρι και είπε στους Τούρκους τζανταρμάδες: “Βάλτε τον να κάτσει μαλακά επάνω στις κάπες”. Και ξεκίνησε για το Κολέσινο, για το γιατρό.

Οταν έφτασαν στο χωριό η πολιτική οργάνωσή του, που ήταν ο παπάς, ο δάσκαλος και ο παππούς μου, νέος τότε, φοβήθηκαν πάρα πολύ, αλλά η γιαγιά Δήμητρα Κοζάρη, ψύχραιμη, τους πρόλαβε και τους είπε ελληνικά: “Κατεβάστε τον, γρήγορα στο γιατρό, είναι πολύ άρρωστος” και ταυτόχρονα τους έκλεισε το μάτι. Τον κατέβασαν, κίνησαν για τον γιατρό κι αυτή πήρε τα μουλάρια κι έφυγε για το βουνό να συναντήσει τους Ελληνες αντάρτες, να παραδώσει τα όπλα και τις σφαίρες που πέρασαν μπροστά από τα μάτια των Τούρκων, χωρίς αυτοί να πάρουνε χαμπάρι. Με τα όπλα αυτά οι Ελληνες αντάρτες πανικόβαλαν τους κομιτατζήδες κι αυτοί πλέον δεν ενοχλούσαν τους Ελληνες στην περιοχή της Στρώμνιτσας.

Ο Νικοτσάρας μαζί με με επτά αντάρτες πήγε να φιλοξενηθεί σε σπίτι της οργάνωσης στο χωριό Μόκρινο. Τον είδε ένας βουλγαρόφωνος και τον πρόδωσε σε τούρκινο απόσπασμα. Οι Τούρκοι κάλεσαν τον Νικοτσάρα να παραδοθεί, αλλά αυτός απάντησε με ομοβροντίες. Το σπίτι είχε μαντρότοιχο. Πίσω από αυτόν πολέμησαν ώρες πολλές. Αλλά τους τελείωναν οι σφαίρες. Κι ο Νικοτσάρας λέει στους συντρόφους του: “Κάνω γιουρούσι να βγούμε από τον κλοιό. Θα ανοίξω την πόρτα, θα ρίξω τις δύο χειροβομβίδες που κρατώ, εσείς θα ορμήσετε, κι όποιος γλιτώσει”. Ανοιξε την πόρτα, έριξε τις χειροβομβίδες, δέχτηκε όμως τα πρώτα πυρά κι ο Νικοτσάρας έμεινε στον τόπο. Με την θυσία του γλίτωσαν τρεις αντάρτες του. Ο θάνατος του Νικοτσάρα ή Γκραικού (Παντελή Παπαϊωάννου) τσάκισε τα φτερά των Ελλήνων ανταρτών. Σκοτώθηκε στα 1907. Στη θέση του όμως έφεραν άλλον γενναίο αρχηγό, τον λεγόμενο καπετάν Φουρτούνα (το όνομά του ήταν Χαράλαμπος Μπουφίδης).

Βάδιζε κι αυτός στ’ αχνάρια του Νικοτσάρα με άμεσο σκοπό να πιάσει τον προδότη βουλγαρόφωνο-το όνομά του ήταν Πατσούρος. Πράγματι τον έπιασε ζωντανό και τον εκτέλεσε πάνω στον τάφο του Νικοτσάρα. Ο καπετάν Φουρτούνας συνέχισε τον αγώνα μέχρι την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Στρώμνιτσας από τον ελληνικό στρατό στα 1913, με αρχιστράτηγο τον Κωνσταντίνο. Τότε για πρώτη φορά οι Ελληνες της Στρώμνιτσας είδαν τον “δάσκαλο” Τσιρογιάννη, συνταγματάρχη του ελληνικού στρατού, να ελευθερώνει την πόλη τους.

Επεσαν πάνω του, τον αγκάλιαζαν από την μεγάλη χαρά, τραγουδούσαν, χόρευαν με ελληνικές σημαίες, που μέχρι τότε τις είχαν κρυμμένες. Κι έστρωσαν τραπέζι στον αρχιστράτηγο Κωνσταντίνο και στο επιτελείο του.

Η χαρά όμως της απελευθέρωσης δεν κράτησε περισσότερο από τρεις μήνες. Οι μεγάλες Δυνάμεις που ρυθμίζουνε τις τύχες των μικρών της γης, τότε Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, παραχώρησαν την περιοχή της Στρώμνιτσας στους Βούλγαρους. Κι όταν έμαθαν οι δικοί μας αυτήν αδικία, ξεσηκώθηκαν όλοι και πήραν το δρόμο της προσφυγιάς, αφού όμως πρώτα κάψανε τα σπίτια τους, τις αποθήκες, τις εκκλησίες, τα σχολεία, να μη βρουν τίποτε όρθιο οι Βούλγαροι. Στη Δοϊράνη περνούν τα ελληνικά σύνορα. Οι δικοί μου και κάποιοι άλλοι ήρθαν εδώ στην Αγία Παρασκευή, οι πολλοί όμως Στρωμνιτσιώτες εγκαταστάθηκαν στο Κιλκίς. Ο καπετάν Φουρτούνας (Χαράλαμπος Μπουφίδης) διορίσθηκε αγροφύλακας στο Κιλκίς, όπου πέθανε στα 1940”.

*Από το βιβλίο του “Το λεκανοπέδιο των Μουριών”

Του Παναγιώτη Φλωρίδη

Τον περασμένο χειμώνα επισκέφθηκε και περιόδευσε στο νομό κλιμάκιο της Ν. Δημοκρατίας. Πλην του τοπικού βουλευτή, συμμετείχαν ο αείμνηστος Ευ. Μπασιάκος, ο Θεόδ. Φορτσάκης, ο Γραμματέας του κόμματος Λευ. Αυγενάκης και η κ. Αννα-Μισέλ Ασημακοπούλου.

Κάποια στιγμή στη συνέντευξη Τύπου, από τοπικό δημοσιογράφο ετέθη το χρονίζον (κι αυτό) ζήτημα της σύνδεσης της ΒΙ.ΠΕ Σταυροχωρίου με τη σιδηροδρομική γραμμή. Ανέλαβε να απαντήσει η κ. Μισέλ, ως Τομεάρχης Ανάπτυξης και (πιθανότατα) αυριανή Υπουργός Ανάπτυξης. Η απάντηση είναι ενδεικτική για την σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται ο νομός:

-Σε τέτοιες εποχές μεγάλης κρίσης, τέτοια μεγαλεπίβολα σχέδια είναι άκαιρα και ανέφικτα.

Χρειάσθηκε να την πληροφορήσω (βασικά ως Σταυροχωρίτης), ότι δεν πρόκειται για νέα σιδηροδρομική σύνδεση Θεσσαλονίκης-Κιλκίς-ΒΙ.ΠΕ, αλλά για μια παράκαμψη πεντακοσίων (500) μέτρων. Τόσο απέχει η ΒΙ.ΠΕ από το διερχόμενο σιδηροδρομικό δίκτυο. Μια σύνδεση που θα έπρεπε να έχει γίνει ταυτόχρονα με την ίδρυση της Βιομηχανικής Περιοχής το 1979-1980! Στην Ευρώπη και στον άλλο προηγμένο κόσμο, αυτό θα γινόταν πρώτα.

Από το μακρινό ‘80 μέχρι σήμέρα, πολλά ζητήματα έχουν ανακύψει για το νομό. Και όλα εξαντλούνται σε σχέδια, προμελέτες, εξαγγελίες και στη συνέχεια ακυρώσεις, διαμαρτυρίες μέσω επιστολών, ανακοινώσεων, ερωτήσεων στη Βουλή και πάει λέγοντας.

Μια ακόμη απαρίθμηση των βαλτωμένων “έργων” δεν προσφέρει τίποτε. Αρκεί ένα ξεφύλλισμα των τοπικών εφημερίδων των περασμένων δεκαετιών για να δει κανείς ότι “όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν”. Παραμελούνται και απεντάσσονται έργα στο νομό, εις βάρος όχι μόνο της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας, αλλά εις βάρος τελικά της γενικότερης εθνικής επιχείρησης για ανάταξη της χρεωκοπημένης χώρας.

Γι’ αυτό και ίσως-λέμε ίσως-αποτελεί μια καινούργια αφετηρία η πρόταση του επικεφαλής της αντιπολίτευσης στο δήμο Παιονίας, για προσφυγή στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση και τα Οργανά της. Τον Φορέα δηλαδή που πληρώνει το μάρμαρο, έστω με χαμηλότοκα δάνεια, για μια λογική μεταστροφή στην τοπική φαυλότητα, αδιαφορία, ανικανότητα. Ο δρόμος-καρμανιόλα που ετοιμάζεται προικισμένος με διόδια μετωπικά και πλευρικά (!) ναι δωρισθεί στον ιδιώτη χωρίς να έχει γίνει ασφαλής με ένα στοιχειώδες διαχωριστικό, προκαλεί οργή και αγανάκτιση για το μέγεθος της αναλγησίας. Στην ΕΕ, όπως υποστηρίζει ο Κ. Σιωνίδης αυτό δεν θα επιτρεπόταν ποτέ. Αλλά και το “ΤΕΙ Κιλκίς”, αυτή η κωμωδία, όπως έχει εξελιχθεί, σε μια χώρα της Ε.Ε θα είχε σταματήσει ήδη. Το σύγχρονο κτίριο κατασκευάσθηκε με χρήματα της Ε.Ε με σκοπό αποκλειστικά διδακτική-μορφωτική διαδικασία. Σήμερα δεν μπορεί η χρησιμοποιηθεί ούτε για σιταποθήκη, αφού και οι παραγωγές πάνε κατά διαόλου. Κι εδώ χρειάζεται η παρέμβαση κατόπιν ενημέρωσης της Ε.Ε. Για να σωθεί το κτίριο μετατρεπόμενο σε Σχολή Πανεπιστημιακή του Αριστοτέλειου. Με την παράλληλη λειτουργία βέβαια (επιτέλους) του Προαστιακού με Θεσσαλονίκη. Και τόσα άλλα που καθημερινά ακούγονται από συζητήσεις των αγωνιούντων απλών πολιτών.

Σε λίγες μέρες ο ΟΣΕ με το εξευτελιστικό έστω τίμημα των 45 εκατ. περνά στα χέρια της ιταλικής Ferrovie. Μάλλον αυτοί θα καταλάβουν την αξία του Προαστιακού, όπως και της σύνδεσης με τη ΒΙ.ΠΕ. Που σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, ίσως δώσει μια θεαματική ώθηση στις εξαγωγές των ισχυρών Μονάδων της ΒΙ.ΠΕ Σταυροχωρίου. Και ίσως η διασφάλιση της ασφαλούς κίνησης στην ΠΑΘΕ (τμήμα Πολύκαστρο-Χαλάστρα), δώσει νέα ώθηση στις μεταφορές προϊόντων και ανθρώπων της ευρύτερης περιοχής. Οπως η θεαματική αύξηση στο λιμάνι του Πειραιά με την τρίτη στον κόσμο πλέον COSCO.

“Το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός” φωνάζει ο φίλος Κ. Πινέλης. Ενας καπιταλισμός όμως συμμαζεμένος και με κάποιους κανόνες, ίσως είναι ένα καλό βήμα για την σοσιαλιστική ουτοπία. “Ενα βήμα εμπρός και δύο πίσω” έλεγε ο Λένιν. Και... “καλός ο κομμουνισμός ρε παιδιά, αλλά κι ο καπιταλισμός αγαπιέται”, έλεγε ο Μιχάλης.

"Ήρθε στο Κιλκίς ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας κύριος Αναστάσιος Μωυσιάδης για να επιβεβαιώσει «στον αγώνα για το ΤΕΙ Κιλκίς είμαστε μόνοι μας (μάλλον αναφέρθηκε για την διοίκηση του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας), δεν βοηθά η τοπική κοινωνία του Κιλκίς ούτε οι Βουλευτές του Κιλκίς ούτε ο Δήμος του Κιλκίς» οπότε θα φροντίσουμε να μεταφέρουμε τους σπουδαστές στο ΤΕΙ Σερρών. Δεν είναι πολύς καιρός πού το ανέφερα και εγώ με τον ίδιο τρόπο, όμως για την δική μου προσπάθεια δεν γνώριζε φαίνεται ο κύριος, διότι μπορεί με την δική μου προσπάθεια και του κυρίου Ζουράρη να έδωσε την λύση στο κτιριακό η κυρία Αναγνωστοπούλου αλλά εγώ δεν ήμουν παρών πουθενά.

Αυτά έφη ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας, κύριος Αναστάσιος Μωυσιάδης και έφυγε ως ο νικητής ενός αγώνα. Οι Κιλκισιώτες ως ηττημένοι αποδέχτηκαν την ήττα τους και μάλιστα οι δημοσιεύσεις στον τοπικό τύπο είχαν να κάνουν με την ευχαρίστηση πως έτσι το περιμέναμε.

ΟΧΙ κύριοι, δεν θα γίνει έτσι, μπορεί να χάθηκε κάποια μάχη αλλά ο πόλεμος δεν τελείωσε, εμείς από το Κιλκίς ΠΡΕΠΕΙ να κερδίσουμε και το ΤΕΙ να ανοίξει αυτόν τον Σεπτέμβριο, όλοι οι λόγοι συντρέχουν να γίνει αυτό, δεν πρέπει να αφήσουμε να χαρούν κάποιοι με την απώλεια του ΤΕΙ Κιλκίς, δεν είναι κομματική απώλεια ή κομματική νίκη, δεν θα είναι απώλεια για κάποιους, θα είναι απώλεια της πόλης του Κιλκίς, θα είναι διαχρονική απώλεια, εγώ ο Τατίδης ο Νίκος θα συνεχίσω την προσπάθεια μου προς τον σκοπό αυτό, το ΤΕΙ να ανοίξει αυτόν τον Σεπτέμβριο του 2017, όποιος θέλει συντάσσετε με την προσπάθεια με όποιον τρόπο θέλει, εγώ να βοηθήσω όποιον θέλει και ας φαίνεται αυτός, δεν με ενδιαφέρει να φαίνομαι εγώ, αρκεί να πετύχουμε τον σκοπό μας και όποιος δεν θέλει τουλάχιστο μη εμποδίζει.

Τις απαιτήσεις ο κύριος Μωυσιάδη, τις ανέφερε, δεν θέλει σαν ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας να αναλάβει παλιότερες δαπάνες του κτιρίου, ίσως να έχει δίκιο, οι δαπάνες για την κατασκευή και παράδοση του κτιρίου αφορούν άλλο φορέα. Οι δαπάνες της συγκοινωνίας για εξυπηρέτηση των φοιτητών να μη επιβαρύνουν το κόστος λειτουργίας του ΤΕΙ, και ελάφρυνση των δαπανών λειτουργίας . Αυτά είναι τα όπλα του, εμείς πρέπει να φροντίσουμε να τον αφοπλίσουμε.

 Έχουμε και εμείς ένα ισχυρό όπλο, όπως το κατέγραψα σε επιστολή μου 20-1-2016 στην Υφυπουργό τότε Σία Αναγνωστοπούλου, και στην οργάνωση των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, το ΤΕΙ Κιλκίς πρέπει να λειτουργήσει γιατί είναι από πρόγραμμα ΕΣΠΑ με επτά εκατομμύρια ευρώ και σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρξουν κυρώσεις, όπως σωστά επισήμανε πρόσφατα ο Βουλευτής του Κιλκίς κύριος Γεωργαντάς.

Όλοι μαζί, πολίτες, φορείς, διοικητικοί, Βουλευτές, να συγκεντρωθούμε στον προαύλιο χώρο του ΤΕΙ Κιλκίς και να απαιτήσουμε την μεταφορά των σπουδαστών, των μηχανημάτων και λοιπών υλικών από τις σχολές του ΟΑΕΔ στο κτίριο του ΤΕΙ, οι δαπάνες έχουν εγκριθεί, γιατί λοιπόν δεν γίνεται;

Σταματήστε τα διάφορα σενάρια με κέντρο την απώλεια του ΤΕΙ από το Κιλκίς, είναι σαν να το θέλετε".

ΤΑΤΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΠΟΛΙΤΕΥΤΗΣ ΑΝ.ΕΛ Ν. ΚΙΛΚΙΣ

Του Παύλου-Σωκράτη Παυλίδη*

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας, το χωριό Αγία Παρασκευή ήταν βουλγαροχώρι με το όνομα Σφέτκα Πέτκα (που θα πει “Αγία Παρασκευή).

Μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας στο 1913, το κατοίκησαν Ελληνες πρόσφυγες φερμένοι από αρκετά μέρη της προσφυγιάς.

Γηγενείς κάτοικοι του χωριού είναι οι Σαρακατσάνοι, μάλλον φερμένοι από αλλού, που καταγίνονταν παλιά μόνο με την κτηνοτροφία, σήμερα όμως ασχολούνται κυρίως με την γεωργία· η κτηνοτροφία πήρε να λιγοστεύει.

Οι πρώτες οικογένειες των Σαρακατσάνων όταν ήρθαν οι πρόσφυγες στο χωριό, ήσαν:

  1. Γεώργιος Γεωργαντάς και Κωνσταντίνα
  2. Κωνσταντίνος Ψαράς και Αικατερίνη
  3. Αθανάσιος Σκρέτας και Ελένη
  4. Γεώργιος Μπαμπαλιάρης και Αγγέλα
  5. Βασίλειος Πολίτης και Μαρία
  6. Ιωάννης Τζακνής και Στυλιανή.

Οι πρώτοι πρόσφυγες στο χωριό ήρθαν από το Κολέσινο της Στρώμνιτσας τον Αύγουστο του 1913, όταν οι μεγάλες Δυνάμεις της εποχής επιδίκασαν τη Στρώμνιστα και την περιοχή της στη Βουλγαρία. Οι περισσότεροι ήσαν Μακεδονομάχοι. Καταγράφω τις έξι στρωμνιτσιώτικες οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στο χωριό:

  1. Σωτήριος Κοζάρης και Δήμητρα
  2. Αριστείδης Κοζάρης και Ευφροσύνη
  3. Αντώνιος Μαρκοζάνης και Βικτωρία
  4. Χαράλαμπος Μπουφίδης (ήταν ο κατετάν Φουρτούνας στον Μακεδονικό Αγώνα, μετά το θάνατο του καπετάν Νικοτσάρα)
  5. Παντελής Παπαϊωάννου και Στεργιαννή

Οπως με πληροφόρησαν συγγενείς (του καπετάν Νικοτσάρα και του Παντελή Παπαϊωάννου από το Κολέσινο), ο παππούς του ήταν από το σόι των Κοζαραίων, της οικογένειας Κοζάρη.

Ωστόσο υπήραχαν και άλλες τρεις γηγενείς οικογένειες στο χωριό, που τις καταγράφω:

  1. Σταμάτης Κανταρτζής και Φανή
  2. Δημήτριος Μπαλτσίδης και Μάρθα
  3. Ιωάννης Ιντος και Σαββατούλα

 

Πολλοί πρόσφυγες στην Αγία Παρασκευή είναι Κονιαλήδες. Ηρθαν από την περιοχή του Ικονίου της Τουρκίας στα 1924 από το χωριό Μίστι και μιλάνε μια ιδιότυπη ελληνική διάλεκτο. Καταγράφω τις οικογένειες που ήρθαν:

  1. Ηλίας Αγγελίδης και Αιτερίνη
  2. Γεώργιος Πεχλίδης και Σοφία
  3. Δημήτριος Ελεκίδης και Ελένη
  4. Χρυσόστομος Κοφσιανίδης και Ελένη
  5. Φίλιππος Μετεντζίδης και Σοφία
  6. Κλήμης Σαμαντζίδης
  7. Ιορδάνης Χαρδαλίδης και Θοδώρα
  8. Γεώργιος Τσογκαρλίδης και Θεοδώρα
  9. Αβραάμ Κουλικίδης και Δέσποινα
  10. Ιωάννης Χουρτσίδης και Παρασκευή

Οι περισσότερες προσφυγικές οικογένειες στο χωριό είναι Ποντιακές. Ηρθαν από την περιοχή της Τραπεζούντας και της Κελώσας. Είναι δεκατέσσερες οικογένειες:

  1. Νικόλαος Καλοντίδης και Σοφία
  2. Ιωάννης Χαριτίδης και Σοφία
  3. Δημοσθένης Παπαδόπουλος και Χρυσάνα
  4. Παναγιώτης Φωκάς και Αθηνά
  5. Ηλίας Τασουλίδης (πρόεδρος του χωριού) και Ωραιοζήλη
  6. Παναγιώτης Σαββίδης και Παναγιώτα
  7. Ιωάννης Παντελίδης και Αγάπη
  8. Ιωάννης Σαββουλίδης
  9. Μιχαήλ Κούσης και Θεοδώρα
  10. Δημήτριος Αλχατζίδης και Ευθυμία
  11. Παναγιώτης Μαυρόπουλος και Ελένη
  12. Σωτήρης Αμμπατζίδης και Ραχήλ
  13. Αγγελος Βασιλειάδης και Ραχηλ
  14. Ανέστης Γρηγοριάδης και Γλυκερία

 Τέλος, υπάρχουν και δύο οικογένειες από την Μικρά Ασία, αλλά δεν ξέρω από ποιό ακριβώς μέρος ήρθαν πρόσφυγες στο χωριό.

  1. Βασίλης Αλεξανδρίδης και Σοφία
  2. Βασίλης Παρτσόγλου και Ευτυχία

Τα χρόνια από τον ξεριζωμό πέρασαν κι οι κάτοικοι της Αγίας Παρασκευής πορεύονταν στη ζωή με όλες τις δυσκολίες της προσφυγιά, ώσπου ήρθε η δεκαετία του 1940 με τον πόλεμο και την κατοχή και το αντάρτικο και τον τρομερό εμφύλιο. Κι έγιναν οι Ελληνες πρόσφυγες μες στην Ελλάδα. Σκόρπισαν οι κάτοικοι του χωριού εδώ κι εκεί, ερήμωσε ο τόπος.

Μετά τον επαναπατρισμό του 1950, τον Μάιο μήνα, εγκαταστάθηκαν σε νέο οικισμό. Γύρω στις είκοσι οικογένειες πήγαν στον παλιό οικισμό Αγία Παρασκευή· τα σπίτια τα ανακαίνισαν, είδαν όμως ότι δεν μπορούσαν με τα μέσα που διέθεταν να μεταφέρουν την παραγωγή κι αποφάσισαν να κατέβουν, να συμπτυχθούν με τους υπόλοιπους στο νέο συνοικισμό που χτίστηκε, η νέα Αγία Παρασκευή.

Πολλοί είναι εκείνοι που περιμένουν να πάρουν την σύ­νταξη εκεί όπου τώρα ζουν και να έρθουν πίσω στη γενέτειρά τους.

Ο Δήμος Μουριώς στηρίζει αυτήν την προσπάθεια, δίνει κίνητρα να αναβιώσουν στο λεκανοπέδιο των Μουριών όλοι οι παλιοί οικισμοί.

*Από το βιβλίο του “Το λεκανοπέδιο των Μουριών”

Σελίδα 3 από 74
We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree