Του Παύλου-Σωκράτη Παυλίδη*

“Ο Γιάννος Κυριάκου, οπλαρχηγός των ανταρτικών ομάδων για το Μακεδονικό, πολεμούσε κατά των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Ο Κυριάκου είναι ο πρώτος που βγήκε στα βουνά του Βαλάντοβου, με δύναμη σε άνδρες και όπλα. Ο Κυριάκου είχε επαφή με την Αθήνα, έρχονταν Ελληνες και οπλίζο­νταν στο σπίτι του Γιάννου, αγώνας από κοινού με τον Καπετάν Αντώνη Γιαννάκη.

Τον Γιάννο Κυριάκου τον περικύκλωσαν οι Βούλγαροι, ντύθηκε γυναικεία ρούχα, πήρε την στάμνα για νερό στη βρύση. Οι Βούλγαροι τον έψαχναν, ρώτησαν τον ίδιο αν ξέρει που είναι ο Γιάννος, ενώ ήταν ο ίδιος!

Ο Αντώνης και ο Γιάννος, και οι δύο καπεταναίοι, μαζί συνεργάζονταν και χτυπούσαν τους Βούγαρους κομιτατζήδες.

Οι Βούλγαροι μάζεψαν όλους τους Ελληνες σε τούρκικο τζαμί να τους κάψουν, πρόλαβαν όμως οι Ελληνες α­ντάρτες κι έτσι τους παράτησαν οι Βούλγαροι και έφυγαν”.

Αυτά τα αφηγήθηκε ο Παντελής Καλεντέρης.

 

 

Το χωριό Λιθωτό

Το χωριό Λιθωτό είναι χτισμένο στις πλαγιές του Μπέλλες, στα ριζά του. Κατοικήθηκε από πρόσφυγες που ήρθαν από τη Συρία, από τις πόλεις Χαλέπι και Περότι-εκεί βρέθηκαν εκτοπισμένοι από τον Πόντο, από τα μέρη της Ορντού, της Γαράτας, του Χετάρ, του Πέαλαν με το ποτάμι Πόροφλου.

Ηρθαν πρόσφυγες στα 1924 και κατοίκησαν το χωριό μέχρι το 1946. Τότε έγιναν πρόσφυγες για δεύτερη φορά, επειδή δεν μπορούσαν να μείνουν στην παρμεθόρια γραμμή λόγω του εμφυλίου που είχε ξεσπάσει-πρόσφυγες μέσα στην Ελλάδα!

Το χωριό είχε παραγωγή καπνού, καλαμποκιού, σιταριού, σίκαλης.

Ετρεφαν πολλά ζώα, πρόβαρα, γίδια, αγελάδες και βουβάλια.

Ο πρώτος δάσκαλος στο χωριό ήταν ο Κωνσταντίνος Ιωσηφίδης από το Κιλκίς.

Στα 1930 με προσωπική εργασία οι κάτοικοι του Λιθωτού έκτισαν την εκκλησία στο όνομα του Προφήτη Ηλία, με ιερέα τον παπά Χαράλαμπο.

Οι πρώτες οικογένειες που εγκαταστάσθηκαν στο χωριό ήσαν:

  1. Ιωάννης Προβάτιδης και Σοφία
  2. Νικόλαος Καβαζίδης και Σοφία
  3. Βασίλης Αμανατίδης και Χαρίκλεια
  4. Παναγιώτης Τυριακίδης και Αντιγόνη
  5. Ιωάννης Κωνσταντινίδης και Μαρούλα
  6. Νικόλαος Προβατίδης και Ναζλού
  7. Νικόλαος Λαζαρίδης και Μαρία
  8. Ευστάθιος Προβατίδης και Σοφία
  9. Ιωάννης Αμανατίδης και Παρθένα
  10. Λάζαρος Αμανατίδης και Σταυρούλα
  11. Ευστάθιος Αμανατίδης και Περιστέρα
  12. Ιωάννης Προβατίδης και Ανθη
  13. Κωνσταντίνος Πανιτζίδης και Σοφία
  14. Ανδρέας Χαλκίδης και Δέσποινα
  15. Νικόλαος Πανιτζίδης και Μαρία
  16. Κωνσταντίνος Αμανατίδης και Μαρία
  17. Στυλιανός και Μαρία
  18. Κοσμάς Καρακάσης και Αγάπη
  19. Ευστάθιος Ζερζελίδης και Δέσποινα
  20. Λάζαρος Προβατίδης και Σταυρούλα
  21. Χρίστος Προβατίδης και Σοφία
  22. Χαράλαμπος Πηλιανίδης και Σοφία
  23. Ιορδάνης Προβατίδης
  24. Χαράλαμπος Αμανατίδης και Κυριακή
  25. Στέφανος Πανιτζίδης και Μαρία
  26. Ηλίας Πανιτζίδης και Κυριακή
  27. Θεοχάρης Τσολιαρίδης και Μελπομένη
  28. Παντελής Τσιλτακίδης και Μάρθα
  29. Αλέκος Προβατίδης
  30. Τριαντάφυλλος Κουρουκλίδης και Σοφία
  31. Σταύρος Πηλιανίδης και Θεοδώρα

 

Φονευθέντες το 1944 από το χωριό Λιθωτό, όπως αναγράφονται στην αναθηματική στήλη:

  1. Βασίλης Αμανατίδης
  2. Πολύκαρπος Αμανατίδης
  3. Χρίστος Αμανατίδης
  4. Ευστάθιος Αμανατίδης
  5. Λάζαρος Προβατίδης
  6. Κυριάκος Προβατίδης
  7. Θεοφύλακτος Προβατίδης
  8. Νικόλαος Προβατίδης
  9. Πολύκαρπος Προβατίδης
  10. Χαράλαμπος Πηλιανίδης
  11. Στυλιανός Πηλιανίδης
  12. Τριαντάφυλλος Κουρουκλίδης
  13. Νικόλαος Λαζαρίδης
  14. Στέφανος Πανιτζίδης
  15. Παναγιώτης Τυριακίδης
  16. Θεοχάρης Τσοϊλερίδης
  17. Ανδρεάς Χαλκίδης
  18. Χρίστος Χαλκίδης
  19. Κωνσταντίνος Σουρβανίδης
  20. Δημήτριος Μάστας
  21. Θεόδωρος Τερζάνης (αδελφός του γνωστού φαρμακοποιού των Μουριών Αριστείδη).

*Από το βιβλίο του “Το Λεκανοπέδιο των Μουριών

“Τους τελευταίους μήνες παρατηρώ μία αναρχία ως προς την στάθμευση των αυτοκινήτων στις πλευρές της οδού 21ης Ιουνίου. Ρωτώντας πληροφορήθηκα πως είναι γνωστό το θέμα, υπήρξε συμφωνία μεταξύ του Δημάρχου και πρώην Διευθυντή της Αστυνομίας, να μη ενοχλούν τα παρανόμως παρκαρισμένα αυτοκίνητα στην κεντρική οδό. Η αγάπη για την πόλη μας.

Αν θέλουν να παραδεχτούν το μέγα λάθος της καταστροφής της περιοχής κήπου, τώρα τσιμεντόκηπου, δεν λύνεται με την ανοχή αυτή, να μη ενοχλούν τα παρανόμως παρκαρισμένα αυτοκίνητα στην κεντρική οδό, επειδή δεν υπάρχει χώρος για στάθμευση αυτοκινήτων.

Λύνεται με την απομάκρυνση του αίσχους τσιμεντόκηπος.

Μπορούν τα αυτοκίνητα να σταθμεύουν στις παράπλευρες οδούς.

Αυτό είναι παράνομο και από τις δύο πλευρές, και από τον Δήμαρχο και από την Αστυνομία να επιβάλλουν τον νόμο όπου και όποτε θέλουν. Δεν λέω να εξαντλούν όλη την αυστηρότητα τών νόμων, μπορούν όμως λύνουν προβλήματα με την εφαρμογή των νόμων χωρίς να δημιουργούν άλλα μεγαλύτερα προβλήματα.

-Εάν θέλουν να μη ενοχλούν τα παρανόμως παρκαρισμένα αυτοκίνητα στην κεντρική οδό να αφαιρέσουν τις πινακίδες που απαγορεύουν την στάθμευση, να μη δείχνουμε πως είμαστε άναρχη πόλη, να υπάρχει το μπάχαλο στην21η Ιουνίου κάτω από τις απαγορευτικές πινακίδες .

Δεν μπορούν να ψάχνουν τα καταστήματα για τις τέντες, μοναδική πόλη στο Κιλκίς, δεν μπορούν να ψάχνουν ορισμένα καταστήματα για τήν παρανόμως τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων μοναδικό φαινόμενο στο Κιλκίς, να μη αναφερθώ και σε άλλα, κάπνισμα, μουσική, λέγοντας από υπεύθυνο του Δήμου και της Αστυνομίας “αυτά λέει ο νόμος και τον εφαρμόζουμε”.

Γιατί η αναρχία ως προς την στάθμευση των αυτοκινήτων στις πλευρές της οδού 21ης Ιουνίου, στον κεντρικό δρόμο μετά την καταστροφή της οδού Βενιζέλου, μήπως με αυτό τον τρόπο ζητηθεί η αναβάθμιση της κεντρικής οδού? Ρωτήστε και τους πολίτες αυτής της πόλης που δικαιούνται να γνωρίζουν τι σκέφτεστε να κάνετε. Μήπως να ετοιμαζόμαστε για νέο τσιμεντόκηπο στο κέντρο της πόλης”.

ΤΑΤΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΠΟΛΙΤΕΥΤΗΣ ΑΝ.ΕΛ ΚΙΛΚΙΣ

Του Παναγιώτη Φλωρίδη

Ενα από τα πλέον ηχηρά συνθήματα που δονούσαν την ατμόσφαιρα μετά τη Μεταπολίτευση, ήταν το “Εξω οι βάσεις του θανάτου”. Το ΠΑΣΟΚ κι ο Ανδρέας το είχαν ως ένα από τα λάβαρα της επερχόμενης Αλλαγής. Εννοείται πως ήταν η πεμπτουσία της επαναστατικής ρητορικής ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτ. ΕΚΚΕ, Μ.Λ. ΚΚΕ, ΚΚΕ Μ-Λ και λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων.

Από την επαύριο της 18ης Οκτωβρίου 1981 και τον πρωτοφανή θρίαμβο του ΠΑΣΟΚ, περιμέναμε με επαναστατική αγωνία την υλοποίηση του εθνεγερτικού συνθήματος (καθόλου περίεργο, ότι τις ανατρεπτικές εξελίξεις τις περίμεναν και πολλοί γαλάζιοι. Το “Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες” πυρπολούσε οριζόντια όλη την κοινωνία). Κι αφού λοιπόν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς, μετά από κάποιο διάστημα επήλθε μια συμφωνία που μας έκανε να πανηγυρίζουμε “απ’ έξω”, αλλά να είμαστε μουδιασμένοι “από μέσα”: Οι βάσεις του θανάτου θα παρέμεναν για άλλα 5 χρόνια και 18 μήνες. Και μετά θα έφευγαν. Τελικά οι περισσότερες έκλεισαν πολύ πριν, ως παροπλισμένες πλέον. Εμεινε μόνο η πανίσχυρη βάση της Σούδας.

Αυτά, την επαναστατική δεκαετία του ‘80. Εκτοτε μεσολάβησαν οι κυβερνητικές αλλαγές του δικομματισμού μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ν. Δημοκρατίας. Ωσπου το 2015 ανέτειλε η “Πρώτη φορά Αριστερά”. Και από την πρώτη μέρα η κυβέρνηση, δια του υπερπατριώτη υπουργού Αμυνας, ξεκίνησε έναν αγώνα με αντίστροφη κατεύθυνση: η ετήσια συμφωνία για τη Σούδα έγινε πολύχρονη, η Σούδα διπλασιάζεται, στη Σούδα προγραμματίζεται ανάπτυξη ισχυρής δύναμης πεζοναυτών για πρώτη φορά, στη Σούδα σταθμεύουν πλέον δυνάμεις που αποχωρούν από την Τουρκική βάση του Ιντσιρλίκ. Και από την άλλη, ο υπερπατριώτης Καμμένος, εκλιπαρεί τους “φονιάδες των λαών Αμερικάνους” να ιδρύσουν μια νέα βάση στο Καστελόριζο ή όπου αλλού θέλουν. Παράλληλα, στο υπό ίδρυση αεροδρόμιο του Καστελίου στην Κρήτη, προβλέπονται εγκαταστάσεις για στάθμευση Αμερικανονατοϊκών δυνάμενων.

Το “Εξω οι βάσεις του θανάτου” μετατρέπεται σε ηχηρό “Μέσα οι βάσεις του θανάτου”. Και φέρτε κι άλλες βάσεις, όσες θέλετε. Οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ εδώ είναι για τα εξηγήσουν στο λαό ότι όλα είναι προϊόν υπερήφανης διαπραγμάτευσης.

Για εμάς εδώ στο Κιλκίς, ίσως ξαναζωντανέψουν οι θρυλικές πορείες προς την Αργυρούπολη, με τις επανιδρυμένες Αμερικανικές βάσεις. Αυτή τη φορά όμως όχι με πανώ και συνθήματα “Εξω οι βάσεις” και “GO HOME YANKIES”, αλλά με γλυκά και λουλούδια και ιαχές “Καλώς ήλθατε παιδιά, καλή διαμονή, σας αγαπάμε και σας θέλουμε”. Και θα γεμίσει το Κιλκίς δολλάρια, θα αναστηθεί η αγορά, θα ανοίξουν κι άλλα καφέ, κι άλλες ταβέρνες. Και θα ξεκινήσει επιτέλους η ανάπτυξη. Λίγο οι “βάσεις του θανάτου”, λίγο τα αποκαλυφθέντα πλέον “μύρια” (εκατομύρια) για το Προσφυγικό, λίγο τα Μεταλλεία... να πως ξεκινά να πάρει μπρος η Οικονομία. Οχι με ΤΕΙ, Προαστιακούς, Δικαστικά, Γηροκομεία, Δρόμους και άλλα μπανάλ πράματα.

“Μέσα οι βάσεις του θανάτου” λοιπόν. Για να μείνουν πάλι μόνοι τους εκείνοι οι... συμμορίτες του ΚΚΕ να φωνάζουν στις πλατείες και τις πορείες. Οι οπισθοδρομικοί!

Του Βλάση Αγτζίδη*

“Η επιλογή του Ιβάν Σαββίδη να μιλά στα ρωσικά και να χρησιμοποιεί μεταφραστή έχει προκαλέσει διάφορες αντιδράσεις και επικριτικά σχόλια. Εάν αγνοήσουμε τις ρατσιστικές αναφορές του Ανδρέα Ανδριανόπουλου -ο οποίος πριν από καιρό λειτούργησε ως κοινός χουλιγκάνος- εμφανίστηκαν πλήθος αναφορών για το θέμα αυτό στο δημόσιο χώρο. Ο ίδιος φυσικά μιλά την ποντιακή διάλεκτο της ελληνικής, την οποία και αποφεύγει να χρησιμοποιεί όταν επιχειρεί να εκφράσει σύνθετες έννοιες. Τότε επιλέγει τη γλώσσα στην οποία έλαβε μια υψηλή παιδεία. Η δημοτική είχε εξοβελιστεί από την εκπαιδευτική διαδικασία στην ΕΣΣΔ από την ΕΣΣΔ, όταν καταργήθηκαν τα ελληνικά σχολεία από το σταλινισμό (1937-38) και ο ελληνικός πληθυσμός εκτοπίστηκε και διασπάρθηκε στην αχανή Κεντρική Ασία.

Στο πλαίσιο του προβληματισμού για το θέμα «της γλώσσας του Σαββίδη» εντάσσεται και η προχθεσινή σχετική αναφορά του Αλάφούζου, αλλά και πολλών σχολιασμών στο διαδίκτυο. Στην καλύτερη εκδοχή, τα σχόλια αυτά βασίζονται στην άγνοια περί των συνθηκών διαμόρφωσης του νέου ελληνισμού στο ελεύθερο κράτος, καθώς και στην απόλυτη άγνοια της ιστορίας των Ελλήνων στη Ρωσία και στην ΕΣΣΔ…

 

Από πού έρχεται ο Σαββίδης

Δεδομένο είναι ότι ο Σαββίδης προέρχεται από ελληνόφωνο πληθυσμό. Γεννήθηκε στον Σάντα της περιοχής της Τσάλκας της Κεντρικής Γεωργίας. Το χωριό αυτό το ίδρυσαν Πόντιοι μετανάστες στον Καύκασο πριν από 150 χρόνια. Αλλά ανεξάρτητα από αυτό το γεγονός,  στην ελληνική περίπτωση η γλώσσα ήταν δευτερεύον στοιχείο στην εθνική ταυτότητα. Το πρωτεύον ήταν η ελληνορθόδοξη προέλευση και η συνείδηση περί της ταυτότητας. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις πρώτες ελληνικές συνεδριάσεις μετά το 1832, η αλβανοφωνία ήταν κοινός τόπος στη Βουλή των Ελλήνων λόγω της αρβανίτικης καταγωγής μεγάλου μέρους των Βουλευτών. Επίσης, η γλώσσα με την οποία συνεννοούνταν ο Μιαούλης με τους συντρόφους του πριν τινάξει την οθωμανική ναυαρχίδα ήταν επίσης η αλβανική. Χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτα. Και για να μην έχουμε παρεξηγήσεις να διευκρινήσουμε ότι οι Αρβανίτες δεν υπήρξαν ποτέ Αλβανοί με τη εθνική σημασία του όρου. Ήταν ένας ελληνορθόδοξος ρωμαίικος πληθυσμός που επέλεξε ελεύθερα να συμμετάσχει στη διαδικασία συγκρότησης του νέου ελληνισμού.

Επίσης στις μέρες μας, ο κορυφαίος Έλλην της Διασποράς υπήρξε ο ελληνοαμερικανός μεγαλοβιομήχανος Άντριου Άθενς, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος στα πρώτα Δ.Σ. του ΣΑΕ. Ο Άθενς μιλούσε ελάχιστα ελληνικά και η συνεννόηση γινόταν μόνο στην αγγλική γλώσσα. Αυτό δεν σήμαινε τίποτα όμως στη συνείδησή του και στην δράση του υπέρ του ελληνισμού….

 

Η σοβιετική απομόνωση

Ο Ιβάν Σαββίδης προέρχεται από τον ελληνισμό που μεγαλούργησε από τον 19ο αιώνα στη Ρωσία, αλλά και στη σοβιετική περίοδο έως και το 1937, όταν ξεκίνησαν οι αντιμειονοτικές σταλινικές διώξεις…… Οι πληθυσμοί αυτοί διαπαιδαγωγήθηκαν μέσα στο σοβιετικό πλαίσιο των 70 χρόνων, πλήρως αποκομμένοι από τα δυτικά πρότυπα και από την ίδια την Ελλάδα, την οποία θεωρούσαν πατρίδα. Κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου μεγαλούργησαν πολιτιστικά αναπτύσσοντας μια αξιόλογη ελληνική πολιτιστική και πολιτική ηγεσία απολύτως συνδεδεμένη με τις σοβιετικές αρχές. Ήταν αναγνωρισμένοι ως επίσημη ελληνική μειονότητα που ο σκληρός πυρήνας της με βάση την απογραφή του 1989 έφτανε τις 360.000 (ο πραγματικός εκτιμάμε ότι πλησίαζε τις 500.000) άτομα περίπου.

Ένεκα των σταλινικών διώξεων του ’37-’38 (που έκλεισε τα ελληνικά σχολεία) και των εκτοπίσεων του ’49 στην Κεντρική Ασία ανάπτυξαν μια εξωφρενική ελλαδολατρεία…. Βέβαια, μετά τη σοβιετική κατάρρευση περισότεροι από 200.000 έφτασαν στην Ελλάδα (μεταξύ αυτών και οι γονείς του Σαββίδη). Εδώ συνάντησαν την πραγματική Ελλάδα και τον αληθινό Νεοέλληνα….

Οπότε, έως σήμερα έχουν μεσολαβήσει 25 χρόνια ελεύθερης επαφής των δύο ελληνικών κόσμων…. και υποθέτω ότι οι αυταπάτες και οι ωραιοποιήσεις είχαν παραχωρήσει πλέον τη θέση τους σε μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση”.

*Ο Βλάσης Αγτζίδης είναι διδάκτωρ σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός

Σελίδα 8 από 74
We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree