Το μάτιασμα και η βασκανία

Για το μάτιασμα, υπήρχαν γυναίκες στα χωριά που χρησιμοποιούσανε τρόπους και μέσα, όπως θα αναφέρω παρακάτω.

Επαιρναν το θυμιατό, θυμίαζαν τον ματιασμένο σταυρωτά κρατώντας αλάτι στα τρία δάκτυλα που τα γύριζαν πάνω στο κεφάλι, λέγοντας και τις προσευχές “Πάτερ ημών”, “Πιστεύω”.

Του ματιασμένου του έδιναν στο στόμα ένα κομμάτι αλάτι από αυτά που είχαν στο χέρι τους και τα υπόλοιπα τα έριχναν στην φωτιά κρυφά, που σκάζοντας το αλάτι στη φωτιά, αυτές έλεγαν:

“Να... εσύ να τσατλαεύς και να χάσαι” ή “Ατό να εν το γιατρικό σ’”, “έσπασεν α’ σ’ ομμάτ’ με το στομολόγεμα”. “Ομμάτεμαν είχε. Λιθάρε κατασπάν’ το ματ’ να τ’”, “έγκανέ μας σο κιφάλ’ απάν”.

Αλλοι χρησιμοποιούσαν άλλον τρόπο. Μέσα σε πιάτο έβαζαν νερό, έριχναν μερικές σταγόνες λάδι και έλεγαν κάποια προσευχή.

Υπήρχαν ειδικές γυναίκες που ξεμάτιαζαν τον ματιασμένο. Αυτές ήσαν η Πελαγία Αυγερινού, η Βασιλική Ευφραιμίδου-Παυλίδου, η Μάρθα Κ. Αναστασιάδου (η Σιχούνα). Αυτή όλο ξεμάτιαζε τα εγγόνια της και πολλές φορές καλούσαν τον παπά Γιάννη, που ερχόταν με το πετραχήλι και ένα βιβλίο στο χέρι.

Για να μην πιάνει μάτι έβαζαν ματόχαντρο και σκόρδο επάνω στον ξορκισμένο, σε κρυφό μέρο. Σε άνδρες έβαζαν σταυρούς. Βάζανε ξόρκια που να μην φαίνονται, ακόμη και στα ζώα. Επρεπε να λένε “μασαλάχ” ή “να μην ομματάεται” ή “κακό ομματ’ να μην παίρ” ή “πέει μασαλάχ και φτύσον το μωρόν”. “Ενέσκαψεν τον κυρ’ν’ ατ’ και την μάναν ατ’”, “δάκ’σον τη γλώσσα σ”, “το κρίμα ση γούλα μ’”.

Ψέματα κι λέγω σας ατά ντο γράφτω.

*Από το βιβλίο του “Το λεκανοπέδιο των Μουριών”

Με την έλευση της εικόνας της Παναγίας Σουμελά από την Ιερά Μονή Καστανιά Ημαθίας για τέσσερις μέρες (27-30 Νοεμβρίου) στην εκκλησία Πεντεκαίδεκα Μαρτύρων, ο πρ. bουλευτής κ. Θεόδ. Πασσαλίδης μίλησε στο εκκλησίασμα για το ιστορικό της εικόνας.

Ο κ. Πασσαλίδης είπε μεταξύ άλλων στην ομιλία του ότι σύμφωνα με την ιερή παράδοση, ο Ευαγγελιστής Λουκάς φιλοτέχνησε με θεία έμπευση 3 εικόνες με τη θεϊκή μορφή της Παναγίας με το Χριστό στην Αγκαλιά της. Η μία βρίσκεται στην Κύπρο, στο μοναστήρι του Κύκκου, η δεύτερη στο μοναστήρι του μεγάλου Σπηλαίου στην Πελοπόννησο και η τρίτη, από το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά της Τραπεζούντας, βρίσκεται τώρα στην Καστανιά της Βέροιας.

Η εικόνα της Παναγίας από την Αθήνα μεταφέρθηκε στη Θήβα το 380 μΧ. Δύο μοναχοί, ο Βαρνάβας και ο Σωφρόνιος, πήραν την ιερή εικόνα από τη Θήβα και την πήγαν στον Πόντο. Εκεί εγκατέστησαν την εικόνα σε μια Σπηλιά στο βουνό Μελά της Τραπεζούντας και έχτισαν το μοναστήρι. Τα εγκαίνια έγιναν το 386μΧ.

Από το Σπήλαιο του Βράχου στάζουν σταγόνες καθαρού νερού. Το Αγίασμα αυτό δεν σταμάτησε να σταλάζει εδώ και 16 αιώνες. Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου και οι Κομνηνοί της Τραπεζούντας προστάτεψαν το μοναστήρι και του χάρισαν πολλά προνόμια.

Με τα γεγονότα του 1922, οι καλόγεροι του Μοναστηριού έβαλαν την αγία εικόνα και τα άλλα κειμήλια μέσα σ’ ένα κιβώτιο και την έκρυψαν δίπλα στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, στον περίβολο της μικρής εκκλησίας Αγίας Βαρβάρας. Αυτά έγιναν στον Πόντο.

Το Σεπτέμβριο του 1931, ο τούρκος Πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού ήρθε στην Ελλάδα να παρακολουθήσει τους Βαλκανικούς Αγώνες. Ο Βενιζέλος, ύστερα από υπόδειξη του Χρύσανθου Φιλιππίδη, του τελευταίου Μητροπολίτη Τραπεζούντας και στη συνέχεια αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, ζήτησε από τον Τούρκο Πρωθυπουργό να επιτρέψει να έρθει η εικόνα από την Τραπεζούντα στην Ελλάδα.

Το αίτημα έγινε αποδεκτό από τον Τούρκο Πρωθυπουργό. Ο Μητροπολίτης Χρύσανθος έστειλε το Μοναχό Αμβρόσιο στην Τουρκία, αφού προηγουμένως πήρε πληροφορίες που ήταν κρυμμένη η εικόνα, από τον Αρχιμανδρίτη της Μονής Σουμελά Ιερεμία, που βρισκόταν στο Φίλυρο Λαγκαδά.

Με τα επίσημα έγγραφα του Τούρκου πρωθουπουργού και του Βενιζέλου, ξεκίνησε ο Αμβρόσιος για τον Πόντο. Προηγουμένως πέρασε από το Ελληνικό Προξενείο της Κωνσταντινούπολης και πήρε μαζί του τον τουρκομαθή συνοδό Aλέξανδρο Βασιλείου και με πλοίο έφθασαν στην Τραπεζούντα. Εκεί παρουσιάστηκαν στην Αστυνομία και το Διοικητήριο. Πήραν μαζί τους στρατιώτες και αστυνομικούς και πήγαν κατ’ ευθείαν στο Μοναστήρι και στο διπλανό εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας. Ετσι ξέθαψαν τα ιερά κειμήλια, τα οποία ο Μοναχός Αμβρόσιος έφερε πίσω στην Ελλάδα και ο Μητροπολίτης Χρύσανθος τα έβαλε στο Βυζαντινό Μουσείο των Αθηνών.

Στις 15 Αυγούστου 1951 τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος της μικρής εκκλησίας του Μοναστηριού στην Καστανιά της Βέροιας και στις 15 Αυγούστου του 1952 η σεπτή εικόνα της Παναγίας Σουμελά μεταφέρθηκε από το Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών και τοποθετήθηκε στο νέο Μοναστήρι, που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του γιατρού Φίλωνα Κτενίδη. Μαζί με την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, σώθηκε και ο Σταυρός του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Μανουήλ Κομνηνού και το χειρόγραφο ιερό ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου.

Ο Λεωνίδας Ιασωνίδης, υπουργός Προνοίας στην κυβέρνηση Βενιζέλου, είπε: “όταν η εικόνα της Παναγίας Σουμελά ήρθε στην Ελλάδα, μαζί της ήρθε και ο ΠΟΝΤΟΣ”.

“Ο Φώτης Κόντογλου δεν ήταν μόνον απαράμιλλος ζωγράφος-αγιογράφος, δεν ήταν μόνο κορυφαίους συγγραφέας (ο σύγχρονος Παπαδιαμάντης), λάτρης της ελληνικής φύσης και θαλασογραφίας, αλλά και ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής.

Παραθέτω το παρακάτω ψυχογράφημά του “Ρημαγμένες Ψυχές”.

Γεώργιος Αλεβιζάκης

Πρωτοπρεσβύτερος

Ρημαγμένες ψυχές

Σύγχυση και ταραχή και χάος ανάμεσα στα έθνη! Ταραχή και σάστισμα και χάος και στους ανθρώπους, έναν-έναν. Που να βρεθεί κανένας να πορεύεται στη ζωή του μ’ έναν υψηλόν σκοπό, με σταθερότητα και ελπίδα! Σπάνιο πράγμα. Οι σημερινοί άνθρωποι έχουνε γίνει, οι περισσότεροι, κάποια πλασματα άδεια από κάθε ζωντανή ιδέα, που να τους κάνει να αρμενίζουν μέσα στο πέλαγος της ζωής χαρούμενοι και ζωηροί, σαν το καράβι που είναι φορτωμένο με καλό φορτίο και γεμάτο ελπίδα και λαχτάρα, τραβά κατά το περιπόθητο λιμάνι, ανάμεσα σε ξέρες και άγρια βραχόνησα.

Σήμερα βρίσκει νανένας συχνά μπροστά του ανθρώπους που είναι τόσο κούφιοι από κάθε τι, που να απορεί, γιατί δεν πίστευε να υπάρχει στον κόσμο τόση ανοησία, τόση στενομυαλιά, τόση στενοκάρδια και μικρολογία. Σ’ αυτές τις στεγνές ψυχές δεν υπάρχει τίποτα που να σε ζεσταίνει, ας είναι και το παραμικρό. Δεν μιλώ για εξαιρετικά αισθήματα, για κάποια σπάνια ευαισθησία. Οχι! Μιλώ για τα συνηθισμένα αισθήματα, που άλλη φορά βρισκόντανε σε όλους τους ανθώπους. Ναι, σήμερα δεν υπάρχουνε. Σχεδόν όλοι οι σημερινοί άνθρωποι περνάνε τη ζωή τους ξεπλυμένοι από κάθε ουσία, δίχως κανένα αληθινό σκοπό, δίχως αληθινή χαρά και ευχαρίστηση, δίχως καμιά πίστη και για τούτο, δίχως ελπίδα. Είναι γατζωμένοι επάνω σε κάποια πράγματα, που θέλουνε να τα παραστήσουνε για σπουδαία, ενώ δεν είναι τίποτα. Κι οι χαρές τους κι οι ευτυχίες τους και τα γλέντια τους, κι οι διασκεδάσεις τους, κι οι κουβέντες τους και τα αστεία τους, είναι όλα άνοστα και ψεύτικα. Γιατί λείπει το αλάτι που τα άρτυζε άλλη φορά. Και το αλάτι είναι η πίστη πως ο άνθρωπος δεν ήρθε στον κόσμο κατά τύχη, αλλά πως έχει να κάνει σ’ αυτόν κόσμο ένα έργο, μικρό ή μεγάλο και πως δεν ξοφλά με τούτη τη ζωή, αλλά πως υπάρχει κάποια μυστηριώδη τάξη κατά την οπία ανοίγει μια άλλη πόρτα, σαν κλείσει η πόρτα τούτης της ζωής. Οπου υπάρχει πίστη, υπάρχει ελπίδα, κι όσο δυνατότερη είναι η πίστη, άλλο τόσο βεβαιότερη είναι η ελπίδα. Χωρίς ελπίδα, δεν γίνεται μήτε ευτυχία, μήτε ειρήνη μέσα στον άνθρωπο. Τ’ άλλα όλα, που λένε οι σαστισμένοι φιλόσοφοι, είναι ψευτιές. Για τούτο οι απελπισμένοι χαλάνε τον κόσμο, για να ξεχάσουνε την απελπισία τους, κάνουνε μεγάλη φασαρία για την καλοπέραση, για τις τέχνες, για τα ταξίδια, για τις απολάψεις. Ολα αυτά είναι μια θλιβερή σκηνοθεσία, μια αξιοθρήνητη απάτη. Για να γεμίσουμε το άδειο πιθάρι που είναι ο εαυτός τους, ρίχνουνε μέσα ό,τι μπορέσουνε, ώστε να ξεγελαστούνε πως ζούνε, πως απολαμβάνουνε τη ζωή, ενώ στ’ αλήθεια είναι σαν τα τρύπια πιθάρια των Δαναΐδων, χαρτοφάναρα που φαντάζουνε απ’ έξω πως είναι κάτι. Τέτοια είναι η τρομερή δραστηριότητα του καιρού μας, που γεμίζει τον κόσμο από βροντές κι αστραπές, ενώ, κατά βάθος, είναι ένας γκαζοτενεκές, που τον χτυπάνε εκείνοι που λένε πως ζούνε κι απολαβαίνουνε “τη μεγάλη ζωή”, για να διώξουνε τα μαύρα κοράκια της απελπισίας, που τριγυρίζουνε αποπάνω τους. Τρομάζουνε ν’ απομείνουνε μοναχοί με τον εαυτό τους, μήτε καν λίγα λεπτά, γιατί αλλιώς θα νιώθανε την αθλιότητά τους. Μα πως όμως μπορεί να ζήσει αληθινά ένας άνθρωπος που φοβάται τον εαυτό του, που κρύβεται ολοένα από τον εαυτό του;

Και όμως, αυτή είναι η ζωή για τους περισσότερους σημερινούς ανθρώπους. Καμία θέρμη, κανένας ανώτερος και σίγουρος σκοπός, κανένα μεράκι, καμιά έμορφη μανία που να ‘χει βαθύτερες ρίζες. Παγερή αδιαφορία, ύπνος ψυχικός, οκνηρία πνευματική, φόβος, κρυφή απελπισία και πολλή φασαρία, για να σκεπαστεί η αμηχανία. Κι η φασαρία είναι ανοησίες, κουτσομπολιό, ανόητες κουβέντες, χαρτάκια, πιοτά, σκάνδαλα, εγκλήματα, κάθε μικρολογία που την παίρνουνε στα σοβαρά, ενώ κανένα σοβαρό πράγμα δεν βρίσκει θέση μέσα στα ζαλισμένα μυαλά τους και στις αποσυντεθειμένες ψυχές τους. Από πνευματικό, δεν υπάρχει τίποτα. Δεν λέγω πνευματικό αυτό που λένε πνευματικό οι φιλόσοφοι, οι λογοτέχνες και γενικά εκείνοι που λέγονται “διανοούμενοι”, αλλά αυτό που είναι πνευματικό για τη χριστιανική θρησκεία, δηλαδή η πίστη στον αιώνιο κόσμο, που μας αποκάλυψε ο Χριστός. Μοναχά αυτή η πίστη δίνει στον άνθρωπο την ελπίδα, και χωρίς την ελπίδα της αιώνιας ζωής, οι λογής-λογής ευδαιμονίες είναι λογής-λογής ψευτιές. Στο κουτί που κρατούσε τότε η Πανδώρα, απόμεινε η ελπίδα αφού πετάξανε από μέσα όλα τα καλά, μα το κουτί που βαστάνε οι σημερινοί άνθρωποι και που διατυμπανίζουνε πως έχει μέσα κάθε ευτυχία, είναι ολότελα άδειο. Για τούτο ο θεόγλωσσος απόστολος Παύλος λέγει πως οι άπιστοι είναι “οι μη έχοντες ελπίδα”, οι απελπισμένοι.

Λοιπόν, σήμερα βρισκόμαστε σε ελεεινή κατάσταση, κι ας μην το λέμε, ζητώντας παρηγορία στη φασαρία μιας ψεύτικης ζωής. Η απιστία είναι θρονιασμένη μέσα στην καρδιά μας και γύρω της είναι τα παιδιά της, η απελπισία, η πνευματική νάρκη, η αναισθησία, ο φόβος, η αδιαφορία, η ψευτοπαρηγοριά, η μικρολογία, η καχυποψία, το συμφέρον, το μίσος, η ασπλαχνία.

Η νεότητα μαραζώνει γιατί δεν έχει-η δυστυχισμένη-μήτε σκοπό στη ζωή της, μήτε ενθουσιασμό για κάποιες ιδέες, μήτε όρξεη για τίποτα. Ακεφη κι ανόρεχτη. Είναι σαν υπνοβάτης. Συζητά ολοένα για ασήμαντα πράγματα που τους δίνει μεγάλη σημασία και είναι να κλαίγει κανένας, ακούγοντας τις κουβέντες της, τα πειράγματά της και βλέποντας τις ανόητες σκηνοθεσίες, που μ’ αυτές προσπαθεί να δώσει κάποια σημασία στη ζωή. Οι ψυχές των νέων είναι ρημαγμένες από τα άγρια ένστικτα, που τα ανεβάσανε στην επιφάνεια από τα σκοτεινά τάρταρα της ανθρώπινης φύσης κάποιοι εχθροί του ανθρώπου, κάποιοι πνευματικοί ανθρωποφάγοι, που ανάμεσά τους πρωτοστατεί ένας τρελός λύκος λεγόμενος Νίτσε, μια μούμια σαν παλιόγρια, λεγόμενη Βολτέρος, κάποιος ζοχαδιακός Φρόυντ, κι ένα πλήθος από τέτοια όρνια και κοράκια και νυχτερίδες. Οσοι τους θαυμάζουνε ας καμαρώνουνε σήμερα τα φαρμακερά μανιτάρια που φυτρώσανε μέσα στις καρδιές και τις ψυχές της γαγγραινιασμένης ανθρωπότητας!..”

Το ¨εργο” της Κυβέρνησης

Αντίθετα με τις όποιες μεγαλόστομες εξαγγελίες, το σχέδιο της Κυβέρνησης σε σχέση με την Δημόσια Διοίκηση είναι να μην επέλθει καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση του Δημοσίου αλλά να δημιουργήσει μια πλήρως κομματικοποιημένη δημόσια διοίκηση "εργαλείο"  στα χέρια των κυβερνώντων.  

Μέχρι σήμερα η Κυβέρνηση:

  • Φτιάχνει νόμους «στο πόδι», όχι διότι τους χρειάζεται η δημόσια διοίκηση για να αλλάξει, αλλά διότι το επιτάσσει η τρόικα, στο πλαίσιο της επόμενης αξιολόγησης.
  • Φτιάχνει νόμους που για να εφαρμοστούν προϋποθέτουν την εφαρμογή άλλου νόμου που για να εφαρμοστεί προϋποθέτει εφαρμογή άλλου πλαισίου που για να σχηματιστεί προϋποθέτει ...
  • Απαντά στα γραφειοκρατικά ή οργανωτικά προβλήματα με μια επιπλέον νομοθεσία/γραφειοκρατική δομή/διαδικασία που θα ελέγχει ή θα δίνει εγκυρότητα στο προηγούμενο σύστημα που δεν αποδίδει ή δεν του έχει εμπιστοσύνη.
  • Ψηφίζει νόμο στη Βουλή και σχεδόν αμέσως και σίγουρα προτού εφαρμοστεί αρχίζει τις τροποποιήσεις του.
  • Χρησιμοποεί μεγάλα λόγια κενά ουσιαστικού περιεχομένου (π.χ. «ψηφιακό οργανόγραμμα Δημόσιας Διοίκησης»).

Τρείς είναι οι όροι που χαρακτηρίζουν το μέχρι τώρα “έργο” της Κυβέρνησης σχετικά με τη Δημόσια Διοίκηση:

Διόγκωση Δημοσίου – Κομματικοποίηση  - Κατά παρέκκλιση νομοθέτηση.

Διόγκωση Δημοσίου: Από την αρχή της διακυβέρνησης ακολουθείται μια στοχευμένη πολιτική για τη διόγκωση του Δημοσίου τόσο με την πρόσληψη μετακλητών υπαλλήλων, τη δημιουργία νέων δομών, την παράταση και τη σύναψη νέων συμβάσεων. Στόχος κάθε φορά είναι η τακτοποίηση των φίλα προσκείμενων στην Κυβέρνηση. Φαίνεται ότι τους ενδιαφέρει μόνον η στελέχωση των δημοσίων υπηρεσιών με εργατοτεχνικό και βοηθητικό προσωπικό και όχι με εξειδικευμένο προσωπικό που έχει ανάγκη η Δημόσια  Διοίκηση.

Έτσι έχουμε στρατιές συμβασιούχων αλλά και την στελέχωση του Δημοσίου με ειδικούς συμβούλους που έχουν παντελή άγνοια για τον τομέα ευθύνης του ενώ παρατηρείται το φαινόμενο εκχώρησης αρμοδιοτήτων από τους υπαλλήλους που έχουν πολυετή διοικητική εμπειρία στους συμβούλους των Υπουργικών γραφείων. Επιπρόσθετα υφίσταται μία υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στους εκλεκτούς των υπουργικών γραφείων με αποτέλεσμα να υπάρχει κωλυσιεργία για τυπικές διαδικασίες.

Κομματικοποίηση: Παρά τις υποσχέσεις περί αποκομματικοποίησης, η Κυβέρνηση συνεχίζει με προσήλωση την κομματική επέλαση στο Δημόσιο με επιλογές αντίθετες στην αξιοκρατία και τη διαφάνεια. Κάθε επιλογή έχει έναν και μοναδικό στόχο: Τη δημιουργία εξαρτώμενων και κομματικοποιημένων υπαλλήλων. Με σειρά μέτρων και παρεμβάσεων, αδιαφορώντας για το δημοσιονομικό κόστος, η Κυβέρνηση προχωρά βήμα-βήμα στο χτίσιμο του πελατειακού της οικοδομήματος. Προσφιλές εργαλείο της πολιτικής αυτής, είναι η κατάθεση βουλευτικών τροπολογιών είτε για τη μετατροπή εργασιακών σχέσεων με στόχο τη μονιμοποίηση υπαλλήλων από την πίσω πόρτα, είτε για τη συνεχή παράταση συμβάσεων με σκοπό να οδηγήσει σε τέτοιου είδους μονιμοποιήσεις. Παράλληλα συνεχίζεται η πρόσληψη μετακλητών υπαλλήλων και η δημιουργία νέων δομών.

Η Κυβέρνηση επιλέγει ημέτερους σε θέσεις ευθύνης με αδιαφανείς διαδικασίες (το μητρώο στελεχών έχει μείνει στα χαρτιά). Θεσμοθέτησε την αναγνώριση της προϋπηρεσίας εκτός δημοσίου αλλά όλη η διαδικασία είναι παντελώς αδιαφανής καθώς προηγούνται οι αναγνωρίσεις ημετέρων προκειμένου να καταλάβουν τις θέσεις ευθύνης. Σκοπίμως κωλυσιεργεί στην οριστικοποίηση των οργανογραμμάτων των υπηρεσιών προκειμένου να δρομολογηθούν στο μεταξύ οι απαραίτητες ενέργειες για την κατάληψη των θέσεων ευθύνης από ημέτερους. Σκοπίμως κωλυσιεργεί στη λειτουργία των πειθαρχικών συμβουλίων με ότι αυτό συνεπάγεται για τους επίορκους. Ενώ η οποιαδήποτε προσπάθεια αξιολόγησης γίνεται μόνο για το θεαθήναι, χωρίς καμία πραγματική διάθεση ανάδειξης  και επιβράβευσης των ικανότερων.

Κατά παρέκκλιση νομοθέτηση: Όλο αυτό το διάστημα η Κυβέρνηση κατάφερε να εφεύρει συνεχώς νέες μεθόδους και πρακτικές με στόχο κατά παράβαση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης αλλά και κάθε κανόνα αξιοκρατίας και ίσων ευκαιριών, να κατευθύνει προς το Δημόσιο ομάδες εργαζομένων με μοναδικό στόχο την κομματική της ενίσχυση. Η Κυβέρνηση απαξιώνει όχι μόνο το Σύνταγμα και δικαστικές αποφάσεις αλλά και νόμους οπου η ίδια ψήφισε.

Υπενθυμίζουμε τις περιπτώσεις που αφορούν στους συμβασιούχους ορισμένου χρόνου των Κτιριακών Υποδομών Α.Ε., οι οποίοι με δύο βουλευτικές τροπολογίες που έγιναν δεκτές από τον αρμόδιο Υπουργό αποφασίστηκε η επαναπρόσληψή τους και ουσιαστικά ο χαρακτηρισμός των συμβάσεών τους ως αορίστου διάρκειας. Οι τροπολογίες αυτές συμπεριελήφθησαν στους νόμους 4369/2016 και 4439/2016 με τα άρθρα 66 και 30 αντίστοιχα και το περιεχόμενο τους έρχεται σε πλήρη αντίθεση όχι μόνο με τις κείμενες γενικές και ειδικές διατάξεις, αλλά και τη σχετική απόφαση του Αρείου Πάγου που έκρινε αμετάκλητα την απόφαση αυτή. Μάλιστα η τοποθέτηση των εργαζομένων αυτών γίνεται ακόμα και σε προσωποπαγείς θέσεις που δημιουργούνται για το σκοπό αυτό.

Άλλη περίπτωση είναι αυτή της βουλευτικής τροπολογίας που ψηφίσθηκε ως άρθρο 47 του ν. 4440/2016. Με τη συγκεκριμένη διάταξη κατέστη δυνατή η  παραίτηση του Ελληνικού Δημοσίου από ένδικα μέσα κατά δικαστικών αποφάσεων αναφορικά με τους συμβασιούχους του Υπουργείου Πολιτισμού και εποπτευόμενων φορέων του. Ουσιαστικά οι συγκεκριμένοι συμβασιούχοι μετατρέπονται πλέον σε αορίστου χρόνου, χωρίς να έχει κριθεί η αίτησή τους, όχι μόνο αμετάκλητα, αλλά ούτε καν τελεσίδικα.

Άλλη προσπάθεια της Κυβέρνησης είναι ο νόμος για το «Χωρικό σχεδιασμό – βιώσιμη ανάπτυξη», όπου με τροπολογία, καταργήθηκε η εκ του νόμου υποχρέωση των Δήμων να ασκούν όλα τα ένδικα μέσα και για υποθέσεις που αφορούν δικαστικές αποφάσεις σχετικά με τη μετατροπή συμβάσεων ορισμένου χρόνου και έργου σε αορίστου. Δημιουργείται έτσι ένα «παράθυρο» για τη μονιμοποίηση χιλιάδων συμβασιούχων των δήμων.

Θέσεις/Πρωτοβουλίες της Νέας Δημοκρατίας

Αποτύπωση του Δημοσίου – Αξιολόγηση – Απλοποίηση Διαδικασιών

Η Νέα Δημοκρατία θα πρέπει να προχωρήσει σε πλήρη Αποτύπωση του Δημοσίου τόσο σε σχέση με τις δομές, θέσεις εργασίας, όσο και με το ανθρώπινο δυναμικό αλλά και τις διαδικασίες του Δημοσίου:

  • Καταγραφή των υπηρεσιών που παρέχει κάθε δημόσιος οργανισμός στον πολίτη (κατάλογος υπηρεσιών).
  • Ουσιαστική Περιγραφή θέσεων εργασίας και καθηκόντων για κάθε θέση εργασίας στο δημόσιο για να γνωρίζει ο Δημόσιος Υπάλληλος τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις του.
  • Καταγραφή ανθρώπινων πόρων που διατίθεται για κάθε υπηρεσία. Αποκλειστικός σκοπός η αναδιάταξη δυνάμεων και ο αναπροσανατολισμός του δυναμικού προς τα έξω σε αντίθεση με το σήμερα που είναι προς τα μέσα «το δημόσιο δουλεύει για το δημόσιο».
  • Καταγραφή των διαδικασιών που να καθιστά εφικτή την υλοποίηση της διοίκησης με στόχους και την αξιολόγηση των υπαλλήλων.
  • Καταγραφή των διαδικασιών για τη διεκπεραίωση των υποθέσεων του Δημοσίου γεγονός που θα καταστήσει και την κινητικότητα άμεσα υλοποιήσιμη.
  • Η κινητικότητα πρέπει να συνδυάζει το συμφέρον της υπηρεσίας αλλά και τις προτιμήσεις των υπαλλήλων. Κατά συνέπεια ο σχεδιασμός προϋποθέτει καταρχήν την αξιολόγηση και αναδιάρθρωση των υπηρεσιών και στη συνέχεια την κατάρτιση σύγχρονων οργανισμών εσωτερικής υπηρεσίας.
  • Η κινητικότητα θα πρέπει να συνδυασθεί με την αντίστοιχη επιμόρφωση των υπαλλήλων που θα αλλάξουν καθήκοντα και θέση εργασίας, ενώ επιβάλλεται να διασφαλίσει τη νομιμοποίηση και την αποδοχή της μέσα από την πιστή εφαρμογή κανόνων διαφάνειας, αντικειμενικότητας και αξιοκρατίας.
  • Υποχρεωτικά οι μετατάξεις και οι αποσπάσεις να υλοποιούνται μόνον κατόπιν προκήρυξης του κάθε φορέα, ο οποίος θα αξιολογεί τις αιτήσεις με αντικειμενικά θεσμοθετημένα κριτήρια.

Σε σχέση με τους συμβασιούχους θα πρέπει να υπάρξει

  • Διατήρηση μόνο των μορφών συμβάσεων που είναι σύμφωνες με το αρ.103 του Συντάγματος.
  • Προτεραιότητα σε προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού στους τομείς της Υγείας, της Πρόνοιας της Παιδικής προστασίας (παιδικοί σταθμοί) και στην Έρευνα.

Αξιολόγηση

Η ΝΔ θα πρέπει να είναι-όπως και είναι άλλωστε- κατηγορηματικά υπέρ της αξιολόγησης, με επιβράβευση των ικανότερων, εφαρμογή της στοχοθεσίας στη Δημόσια Διοίκηση, επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου του Προσοντολογίου (Π.Δ. 50/2001) ώστε να εναρμονισθεί με τις σύγχρονες ανάγκες της Δημόσιας Διοίκησης και να αποτελέσει τη βάση για τα περιγράμματα των θέσεων. Νέο σύστημα αξιολόγησης βάσει της επίτευξης των στόχων.

Θα πρέπει να γίνει σύσταση μονάδων αποδοτικότητας και ποιότητας στις δημόσιες υπηρεσιών για την εφαρμογή εργαλείων ποιότητας με στόχο τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Θα πρέπει να απομακρυνθούν άμεσα οι επίορκοι και να υπάρχει κάποια επιβράβευση για τους σωστούς υπαλλήλους (τόσο για αυτούς που συναλλάσσονται με τους πολίτες επιδεικνύοντας ξεχωριστές αρετές, όσο και για αυτούς που δουλεύουν με επαγγελματισμό,). Επίσης να απλουστευθεί και να αυστηροποιηθεί το πειθαρχικό δίκαιο.

Να υπάρχει πραγματική αξιολόγηση και αποτίμηση των παρεχόμενων υπηρεσιών από τη διοίκηση του εκάστοτε φορέα με πρακτικές συνέπειες: είτε επιβράβευσης για την επίτευξη των στόχων είτε αντικατάστασης των προϊσταμένων ή των διευθυντών αν προκύψουν σοβαρές αστοχίες και λάθη.     

Καθιέρωση δεικτών μέτρησης των αλλαγών, συστηματική ανακοίνωση της προόδου. Ανάθεση στρατηγικού ρόλου και ουσιαστικής δυνατότητας παρέμβασης σε όλη τη Δημόσια Διοίκηση στο Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης όχι σε θέματα αρμοδιότητας των άλλων υπουργείων αλλά σε θέματα διαδικασιών και οργάνωσης. Ενίσχυση του προσωπικού με στελέχη υψηλών προσόντων από όλη τη Δημόσια Διοίκηση, ανάθεση έργου, αξιολόγηση αποτελέσματος.

Απλοποίηση διαδικασιών

Κύριος στόχος είναι να δημιουργηθεί άμεσα ένα πλαίσιο λειτουργίας πιο ευέλικτο και λιγότερο γραφειοκρατικό με συγχώνευση και κατάργηση διοικητικών οργάνων και απλοποίηση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Είναι ανάγκη να γίνει κατάργηση επιπέδων και υπογραφών. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να ωθήσει δυναμικά την χώρα στο ψηφιακό της μετασχηματισμό. Στοχευμένες δράσεις μπορούν να συμβάλλουν στο γενικότερο σχεδιασμό για την χάραξη ψηφιακής στρατηγικής για να μην καταστεί η χώρα μας ουραγός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέτοιες δράσεις είναι: Ψηφιακή διασύνδεση των βάσεων δεδομένων των φορέων του δημοσίου, Ψηφιοποίηση των δημοσίων εγγράφων, Κωδικοποίηση της νομοθεσίας του Δημοσίου ανά θεματική ενότητα μέσω μιας ψηφιακής πύλης χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά, Ψηφιακή κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού, Ψηφιακή υπογραφή.

Κωδικοποίηση της νομοθεσίας του Δημοσίου ανά θεματική ενότητα μέσω μιας ψηφιακής πύλης χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά.

Οι συνεχείς νομοθετικές ρυθμίσεις αποτελούν ένα από τα αγκάθια λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης. Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας με ανοικτή πρόσβαση επιφέρει πολλαπλά οφέλη:

 -Ενίσχυση της αποδοτικότητας των δημοσίων υπηρεσιών καθώς η εύκολη και άμεση πρόσβαση στην ισχύουσα νομοθεσία με κωδικοποιημένη μορφή

∙θα μειώσει τον χρόνο διεκπεραίωσης των υποθέσεων

∙θα εξοικονομήσει ανθρωποώρες για τους υπαλλήλους

∙θα ενισχύσει τη διαφάνεια

∙θα καταστήσει και τον πολίτη ενήμερο για τη νομοθεσία μετατρέποντας τον από έναν παθητικό σε ενεργό συμμετέχοντα με γνώση της νομοθεσίας.

∙θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη του πολίτη προς την δημόσια διοίκηση

Ψηφιοποίηση των δημόσιων εγγράφων

Ηλεκτρονικό πρωτόκολλο, ηλεκτρονικές προμήθειες ( e-procurement), ηλεκτρονική διαχείριση έργων ( e-project management) μπορούν να καταστήσουν το δημόσιο ανταγωνιστικό με διαφάνεια.

Ψηφιακή κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού.

Η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού στο δημόσιο τομέα είναι προϋπόθεση για την ψηφιακή αναβάθμιση των δημοσίων υπηρεσιών.  Η κατάρτιση θα πραγματοποιείται από πιστοποιημένους φορείς όπως το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης. Η επιμόρφωση θα μπορεί να γίνει επίσης μέσω σύγχρονης και ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης ( e-learning), εξοικονομώντας πόρους για το δημόσιο (έξοδα μετακίνησης και διαμονής).

Ψηφιακή υπογραφή

Η χρήση της ψηφιακής υπογραφής τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα θα έχει γενικά οφέλη:

∙Εξοικονόμηση χρόνου

∙Μείωση κόστους

∙Αναγνωρισιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την προϋπόθεση έκδοση της υπογραφής βασιζόμενη σε αναγνωρισμένο πιστοποιητικό που έχει εκδοθεί σε ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ψηφιοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών προϋποθέτει την αναθεώρηση των οργανογραμμάτων των υπηρεσιών. Οργανογράμματα αναχρονιστικά όπου οι προβλεπόμενες θέσεις εργασίας ανά κλάδο και κατηγορία δε μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής.

Σελίδα 4 από 91
We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree